تحول دیجیتال پتروشیمی؛ از حکمرانی داده تا سامانه هوشمند «شهاب»

مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی با اشاره به اهمیت حکمرانی داده در صنعت پتروشیمی، از پیشرفت‌های قابل‌توجه در توسعه تحول دیجیتال و تنظیم‌گری هوشمند خبر داد. وی تأکید کرد هدف نهایی این مسیر، تصمیم‌گیری مبتنی بر داده و خلق ارزش واقعی برای صنعت است.

به گزارش انرژی گویا، شهرام رضایی، مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی، با اشاره به حجم گسترده اطلاعات موجود در مجتمع‌های پتروشیمی، از ضرورت ایجاد جریان امن، دقیق و به‌موقع داده میان شرکت‌ها و رگولاتور سخن گفت. وی اظهار داشت که سامانه‌های ارتباطی موجود در برخی مجموعه‌ها به‌روز نیستند و این امر مانع استفاده بهینه از اطلاعات برای تنظیم‌گری مؤثر می‌شود. رضایی تأکید کرد پیش از توسعه فناوری، باید فرهنگ مشترکی درباره ارزش داده در صنعت شکل بگیرد تا شرکت‌ها انگیزه بیشتری برای ارائه اطلاعات دقیق و به‌موقع داشته باشند.

یکی از پروژه‌های کلیدی در مسیر تحول دیجیتال، سامانه «شهاب» است که به‌عنوان نخستین و بزرگ‌ترین زیرساخت هوشمند در صنعت پتروشیمی طراحی شده است. این سامانه با رویکرد اعتماد صفر (Zero Trust) و حکمرانی فدرال داده، تنها حداقل اطلاعات مورد نیاز را به‌صورت دقیق و لحظه‌ای دریافت می‌کند. رضایی اعلام کرد که پایلوت این سامانه تا پایان آبان‌ماه در یکی از مجتمع‌های وابسته به شرکت ملی صنایع پتروشیمی اجرایی خواهد شد و پس از تأیید، با مشارکت کنسرسیومی از شرکت‌های پتروشیمی توسعه می‌یابد.

مدیر فناوری اطلاعات و ارتباطات شرکت ملی صنایع پتروشیمی همچنین از نقش تحول دیجیتال در مدیریت ناترازی انرژی و بهبود بهره‌وری خبر داد. وی گفت که سامانه شهاب می‌تواند جریان جرم و انرژی در صنعت پتروشیمی را پایش کرده و محل اتلاف منابع را شناسایی کند. این اطلاعات ارزشمند نه‌تنها به رگولاتورها، بلکه به خود مجتمع‌های پتروشیمی نیز کمک خواهد کرد تا تصمیمات بهتری برای بهینه‌سازی فرآیندهای تولید و فروش اتخاذ کنند.

رضایی در ادامه، کمبود نیروی انسانی متخصص را یکی از چالش‌های اصلی تحول دیجیتال در صنعت پتروشیمی دانست. وی بر ضرورت آموزش نیروی انسانی و ارتقای سواد دیجیتال در سطوح مختلف سازمانی تأکید کرد و از تدوین طرح تأسیس آکادمی دیجیتال صنعت پتروشیمی خبر داد. این آکادمی با هدف توانمندسازی کارکنان و شرکای زنجیره ارزش در مرحله عملیاتی‌سازی قرار دارد.

وی همچنین از موفقیت نسبی برخی شرکت‌ها در مسیر تحول دیجیتال خبر داد و گفت: حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد شرکت‌های پتروشیمی توانسته‌اند از این تحول منفعت مشخصی کسب کنند. این در حالی است که سایر شرکت‌ها نیز باید با استفاده از فناوری‌های نوین و بهره‌گیری از تجربه شرکت‌های پیشرو، این مسیر را ادامه دهند.

در پایان، رضایی هدف اصلی حکمرانی داده و تحول دیجیتال را تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، ارتقای ایمنی، کاهش هزینه‌ها و خلق ارزش برای صنعت عنوان کرد. وی تأکید کرد که حکمرانی داده زمانی معنا پیدا می‌کند که باعث بهبود تصمیم‌گیری‌ها و افزایش بهره‌وری شود. با تحقق جریان امن و دقیق داده، استقرار هوش تجاری و استفاده از هوش مصنوعی، صنعت پتروشیمی می‌تواند به یک تحول دیجیتال واقعی دست یابد.