ایران در صدر کشف‌های گازی جهان؛ میدان‌های «تخته» و «پازن» در کانون توجه

ایران بار دیگر جایگاه خود را به‌عنوان یکی از قدرت‌های بزرگ انرژی جهان با کشف‌های گازی تازه تثبیت کرده است. این کشور که در حال حاضر دومین ذخایر اثبات‌شده گاز طبیعی جهان را در اختیار دارد، طی سال‌های اخیر گام‌های مهمی در حوزه اکتشاف برداشته و به کشف میدان‌های جدیدی مانند «تخته» و «پازن» دست یافته است. مجموع این کشفیات، ایران را در صدر کشورهای دارای بیشترین حجم گاز کشف‌شده در جهان قرار داده است.

به گزارش انرژی گویا، بر اساس اعلام شرکت ملی نفت ایران، از سال ۱۴۰۴ تاکنون حجم گاز کشف‌شده در دو میدان تخته و پازن به ۱۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوت‌مکعب رسیده است. این میزان کشف، در شرایطی که ایران با رشد تقاضای داخلی و ناترازی انرژی مواجه است، تنها یک موفقیت اکتشافی نیست؛ بلکه راهی برای افزایش پشتوانه منابع انرژی کشور در دهه‌های آینده محسوب می‌شود.

میدان گازی «تخته» که در جنوب استان فارس واقع شده است، به‌عنوان یکی از کشفیات شاخص این دوره شناخته می‌شود. حجم گاز درجای این میدان حدود ۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد فوت‌مکعب برآورد شده که از این میزان، ۵ هزار و ۷۰۰ میلیارد فوت‌مکعب آن با ضریب بازیافت ۷۲ درصد قابل برداشت است. این میدان علاوه بر ذخایر گاز، حدود ۲۷ میلیون بشکه میعانات گازی نیز در خود جای داده که ۲۰ میلیون بشکه آن قابل استحصال است. در مجموع، ارزش اقتصادی این میدان حدود ۴۵ میلیارد دلار تخمین زده شده است. ویژگی گاز شیرین این میدان، آن را از نظر هزینه‌های فرآورش نیز به گزینه‌ای ایده‌آل تبدیل کرده است.

اکتشاف میدان تخته به دلیل ساختار پیچیده زمین‌شناسی آن، یکی از دشوارترین پروژه‌های سال‌های اخیر بوده است. این میدان با طول حدود ۵۰ کیلومتر و عرض ۴ کیلومتر، دارای لایه‌های متعدد و گسل‌های پیچیده است که عملیات حفاری و اکتشاف را به چالشی بزرگ تبدیل کرده است. حفاری چاه اکتشافی این میدان تا عمق ۵ کیلومتر ادامه داشته و پس از ۱۷ ماه عملیات، وجود حجم قابل توجهی گاز در این مخزن تأیید شده است. نکته حائز اهمیت، اجرای تمامی مراحل این اکتشاف با تکیه بر توان داخلی بوده است؛ از مطالعات زمین‌شناسی و ژئوفیزیکی گرفته تا حفاری و مهندسی مخزن.

کشف میدان گازی «پازن» نیز به افزایش ذخایر گاز ایران کمک شایانی کرده است. این میدان که در سال ۱۴۰۴ اعلام شد، حدود ۱۰ تریلیون فوت‌مکعب گاز درجای جدید به ذخایر ایران افزوده است که از این مقدار، ۷ تریلیون فوت‌مکعب آن قابل برداشت برآورد می‌شود. بااین‌حال، آغاز تولید از این میدان‌ها نیازمند سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های توسعه‌ای همچون حفاری چاه‌های تولیدی، احداث تأسیسات فرآورش و خطوط انتقال است.

در نهایت، اکتشافات جدید ایران را می‌توان بخشی از پاسخ بلندمدت این کشور به مسائل مهمی همچون ناترازی گاز دانست. هرچند این کشفیات ذخایر انرژی را برای آینده کشور تضمین می‌کنند، اما بهره‌برداری از آن‌ها نیازمند مدیریت صحیح، تأمین مالی و برنامه‌ریزی دقیق است. ایران با این کشفیات نشان داده که همچنان ظرفیت‌های ناشناخته‌ای در بخش انرژی دارد و می‌تواند در سال‌های آینده نیز به‌عنوان یکی از بازیگران اصلی بازار گاز جهان باقی بماند.