عجیب‌ترین جزیره ایران؛ تکه‌ای از زمین که روی آب جابه‌جا می‌شود

چملی گول در نزدیکی تکاب یکی از پدیده‌های طبیعی کم‌نظیر ایران است؛ دریاچه‌ای که در میان خود جزیره‌ای پوشیده از نی و چمن را جای داده، اما این جزیره برخلاف تصور به کف دریاچه متصل نیست و با وزش باد و جریان هوا در سطح آب جابه‌جا می‌شود.

به گزارش انرژی گویا، در حدود ۱۷ کیلومتری تکاب در آذربایجان غربی، پدیده‌ای طبیعی قرار دارد که برخلاف بسیاری از تصورات درباره ثابت بودن زمین، بخشی از آن روی آب حرکت می‌کند. چملی گول یا «چملی‌گول» نام این پدیده طبیعی است؛ جزیره‌ای سرسبز و شناور که به دلیل ساختار خاص خود با تغییر شرایط جوی، موقعیتش روی آب تغییر می‌کند.

چملی گول کجاست؟

چملی گول در حدود ۳ کیلومتری شرق روستای بدرلو، از توابع دهستان افشار در بخش مرکزی شهرستان تکاب قرار گرفته است. این منطقه حدود ۶.۷ هکتار وسعت دارد و یکی از جاذبه‌های طبیعی شاخص آذربایجان غربی محسوب می‌شود.

نام چملی یا چملی‌گول در زبان محلی به برکه‌ای اشاره دارد که جزیره‌ای پوشیده از چمن در میان آن قرار گرفته است.

این اثر طبیعی در تاریخ ۲۱ آذر ۱۴۰۲ و بر اساس مصوبه شماره ۳۲۲ شورای‌عالی محیط زیست، در فهرست آثار طبیعی ملی ایران به ثبت رسید.

جزیره ۶۰ متری چملی گول چگونه حرکت می‌کند؟

مهم‌ترین ویژگی چملی گول، جزیره شناور آن است. دریاچه موجود در این منطقه قطری حدود ۸۰ متر دارد و در مرکز آن جزیره‌ای با قطری نزدیک به ۶۰ متر قرار گرفته است.

این جزیره که پوشیده از نی و پوشش گیاهی است، به کف دریاچه اتصال ندارد. همین ویژگی باعث شده است که با وزش باد، جریان هوا و برخی حرکات طبیعی، جزیره در سطح آب جابه‌جا شود و فاصله آن از ساحل ثابت نباشد.

فاصله جزیره تا ساحل در نقاط مختلف متفاوت است و بر اساس گزارش‌های موجود، این فاصله گاهی حدود ۱.۵ متر و در برخی نقاط به ۷ تا ۸ متر می‌رسد.

دسترسی به چملی گول چگونه است؟

رسیدن به ساحل چملی گول به دلیل وجود نیزارهای متراکم و ماهیت لجن‌زاری منطقه چندان آسان نیست. مسیر باریکی در بخش شرقی دریاچه، مسیر اصلی دسترسی به ساحل این اثر طبیعی محسوب می‌شود.

عمق دقیق دریاچه تاکنون مشخص نشده است و به دلیل شرایط طبیعی منطقه، بازدیدکنندگان باید هنگام نزدیک شدن به آب و نیزارها احتیاط لازم را داشته باشند.

چملی گول فقط یک جزیره متحرک نیست

اهمیت چملی گول تنها به حرکت جزیره شناور آن محدود نمی‌شود. این منطقه زیستگاهی طبیعی با تنوع گیاهی و جانوری قابل توجه است.

درختان چنار و بید در اطراف منطقه دیده می‌شوند و گیاهانی مانند پونه و کاکوتی نیز در پوشش طبیعی آن وجود دارند. نیزارهای اطراف دریاچه نیز در برخی نقاط ارتفاعی حدود ۲ تا ۳ متر دارند.

حیات وحش منطقه نیز شامل گونه‌هایی مانند گرگ، روباه، شغال و گراز است. در کنار آنها، پرندگان آبزی و کنارآبزی مانند آبچلیک، لک‌لک و حواصیل و همچنین گونه‌هایی از پرندگان خشکی‌زی از جمله گنجشک، چکاوک کاکلی، سار معمولی و انواع دم‌جنبانک‌ها در این زیستگاه مشاهده می‌شوند.

تأکید محیط زیست بر حفاظت از چملی گول

محمدرضا صادقیان، رئیس اداره حفاظت محیط زیست تکاب، با اشاره به اهمیت تالاب‌ها در حفظ تنوع زیستی و تنظیم منابع آب، بر ضرورت حفاظت از چملی گول تأکید کرده است.

به گفته او، پایش و نظارت بر این اثر طبیعی ملی به صورت مستمر انجام می‌شود و همکاری مردم نیز در حفاظت از این منطقه اهمیت زیادی دارد.

صادقیان همچنین از گردشگران خواسته است هنگام بازدید از چملی گول از آسیب زدن به پوشش گیاهی، رها کردن زباله و انجام اقداماتی که می‌تواند به طبیعت منطقه آسیب بزند، خودداری کنند.

چملی گول؛ یکی از جاذبه‌های متفاوت تکاب

چملی گول به دلیل وجود جزیره‌ای که بدون اتصال به کف دریاچه روی آب جابه‌جا می‌شود، یکی از پدیده‌های طبیعی متفاوت ایران به شمار می‌رود. ثبت این منطقه به عنوان اثر طبیعی ملی نیز اهمیت آن را از نظر حفاظت محیط زیست و میراث طبیعی کشور نشان می‌دهد.

حفاظت از پوشش گیاهی، جلوگیری از آلودگی آب و رعایت اصول گردشگری مسئولانه می‌تواند به حفظ این پدیده طبیعی برای سال‌های آینده کمک کند.