احیای ۷۰۰ چاه نفت با رویکرد فناورانه؛ گامی بزرگ در توسعه صنعت نفت

احیای بیش از ۷۰۰ حلقه چاه بسته و کم‌بازده نفت، جذب ۷۶ شرکت فناور، دریافت ۱۸۹ طرح پیشنهادی و سرمایه‌گذاری ۳۸۱ میلیارد ریالی در پروژه‌های فناورانه، بخشی از دستاوردهای مهم پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت در دو سال نخست دولت چهاردهم است. این اقدامات در راستای توسعه فناوری، حمایت از شرکت‌های دانش‌بنیان و افزایش ظرفیت تولید نفت انجام شده است.

به گزارش انرژی گویا، پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت در این دوره تلاش کرد با ایجاد ارتباط نزدیک میان توان شرکت‌های فناور و نیازهای عملیاتی صنعت نفت، گام‌های مؤثری در استفاده از فناوری‌های پیشرفته بردارد. در این مسیر، احیای چاه‌های بسته و کم‌بازده از جمله برنامه‌های کلیدی این مجموعه بوده است. این اقدام با استفاده از توانمندی‌های شرکت‌های دانش‌بنیان و فناوری‌های نوین انجام شده و طبق برآوردها، گردش مالی این پروژه حدود ۵۰۰ میلیون دلار است.

در این طرح، ۷۶ شرکت فناور مشارکت داشته‌اند و در مجموع ۱۸۹ پیشنهاد فنی ارائه شده که از این تعداد، ۱۸ قرارداد امضا شده و ۱۲ مورد آن در حال اجرا است. همچنین، بیش از ۶۰ قرارداد محرمانگی با شرکت‌ها برای دسترسی به اطلاعات فنی چاه‌ها به امضا رسیده است. در این طرح، مدل‌های همکاری مبتنی بر سرمایه‌گذاری خطرپذیر، پرداخت متناسب با افزایش تولید و توسعه فناوری تعریف شده است.

علاوه بر احیای چاه‌ها، تمرکز بر مسائل دیگر صنعت نفت، از جمله مدیریت خوردگی خطوط لوله، فرسایش رسوبات و مدل‌سازی مخازن نیز در دستور کار پارک قرار گرفته است. برای مثال، پروژه‌هایی نظیر سامانه یکپارچه پایش خوردگی خطوط لوله و ساخت تجهیزات مقاوم در محیط گاز ترش از جمله اقدامات این دوره بوده است. همچنین، فناوری‌های نوینی همچون مدل‌سازی رقومی سازندهای زمین‌شناسی و توسعه جریان‌سنج‌های مجازی برای بهینه‌سازی تولید برخط اجرا شده‌اند. استفاده از هوش مصنوعی نیز در این حوزه مورد توجه قرار گرفته و پروژه‌ای تحت عنوان «مدل زبانی بزرگ اختصاصی صنعت نفت» در حال اجرا است.

زیست‌بوم فناوری نیز با حضور ۳۵ شرکت دانش‌بنیان در پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت تقویت شده است. این شرکت‌ها در حوزه‌های بالادستی، پایین‌دستی و فناوری اطلاعات فعالیت می‌کنند و به ارائه راهکارهای نوآورانه در زمینه احیای چاه‌ها، تولید کاتالیست‌های پیشرفته، فناوری‌های نانو، و تجهیزات ابزار دقیق پرداخته‌اند. همچنین، همکاری‌های گسترده‌ای با دانشگاه‌ها و شرکت‌های نفتی برای توسعه مراکز نوآوری مشترک و اجرای پروژه‌های تحقیقاتی انجام شده است.

در بخش زیرساخت‌ها نیز پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت با راه‌اندازی مراکز تخصصی مانند شبیه‌سازهای پتروپالایش، کارگاه‌های ساخت قطعات پیشرفته، و پردیس‌های مشترک انرژی و گاز تلاش کرده است تا بسترهای لازم برای توسعه فناوری و آزمون‌های عملیاتی را فراهم کند.

سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده در این دوره، علاوه بر تقویت زیرساخت‌های آزمایشگاهی و پژوهشی، به ایجاد ظرفیت‌های جدید در حوزه فناوری‌های نفت و گاز کمک کرده است. در مجموع، حدود ۲۰۰ میلیارد ریال برای پشتیبانی از فعالیت‌های تخصصی و توسعه‌ای پارک اختصاص یافته است. این اقدامات، گامی عملی در جهت کاهش فاصله میان دانشگاه و صنعت و افزایش بهره‌وری در صنعت نفت کشور به شمار می‌رود.

پارک فناوری و نوآوری صنعت نفت با رویکرد حل مسائل عملیاتی و استفاده از ظرفیت شرکت‌های فناور داخلی، در تلاش است تا فناوری‌های پیشرفته را به صورت عملیاتی در میدان‌های نفتی به کار گیرد و از این طریق به افزایش تولید و بهره‌وری در این صنعت کمک کند. این اقدامات، نمونه‌ای از تلاش‌های دولت چهاردهم برای تقویت ارتباط میان فناوری و صنعت و تحقق اهداف کلان توسعه‌ای در حوزه انرژی است.