کارنامه نفت در دولت چهاردهم؛ تولید نفت بالا رفت، گاز رکورد زد

صنعت نفت در دو سال نخست دولت چهاردهم، همزمان با ادامه تحریم‌ها و وقوع دو دوره جنگ، مسیر افزایش تولید و توسعه ظرفیت‌ها را دنبال کرد؛ به‌طوری که تولید نفت خام حدود ۲۳۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و تولید گاز کشور نیز به رکوردهای جدیدی رسید.

به گزارش انرژی گویا، عملکرد صنعت نفت در این دوره تنها به افزایش تولید محدود نماند و در بخش‌های نفت، گاز، پالایش، سوخت‌رسانی و پتروشیمی، مجموعه‌ای از طرح‌های توسعه‌ای و سرمایه‌گذاری‌ها نیز دنبال شد؛ طرح‌هایی که بخشی از نتایج آنها در آمار تولید و بخشی دیگر در سال‌های آینده نمایان خواهد شد.

 افزایش ۲۳۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت

تولید نفت خام کشور از ابتدای دولت چهاردهم دست‌کم ۲۳۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و در آذرماه ۱۴۰۴ به حدود ۳ میلیون و ۶۶۰ هزار بشکه در روز رسید.

همزمان، اجرای طرح ضربتی افزایش ۲۵۰ هزار بشکه‌ای تولید نفت در روز آغاز شد و برای افزایش و نگهداشت تولید نیز شش قرارداد با ارزش بیش از ۱.۷ میلیارد دلار با بخش خصوصی و مجموعه‌های غیردولتی به امضا رسید.

در میدان آزادگان جنوبی نیز با راه‌اندازی ردیف دوم واحد فرآورش مرکزی، ظرفیت فرآورش به ۱۶۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت. همچنین قراردادهای توسعه میدان‌های مشترک آزادگان، آذر، چنگوله و بندکرخه با مجموع سرمایه‌گذاری حدود ۱۳ میلیارد یورو تنفیذ شد.

 پارس جنوبی؛ افزایش تولید در کنار فشارافزایی

پارس جنوبی همچنان یکی از مهم‌ترین محورهای فعالیت صنعت نفت در بخش گاز بوده است. تولید گاز غنی این میدان مشترک به رکورد ۷۳۰ میلیون مترمکعب در روز رسید و همزمان هفت قرارداد فشارافزایی به ارزش حدود ۱۷ میلیارد دلار به امضا رسید.

اهمیت طرح‌های فشارافزایی تنها به افزایش تولید مربوط نمی‌شود؛ حفظ توان تولید پارس جنوبی در سال‌های آینده نیز به اجرای این پروژه‌ها وابسته است.

در سطح کشور نیز متوسط تولید گاز از ابتدای دولت چهاردهم تا پایان سال ۱۴۰۴ حدود ۴۱ میلیون مترمکعب در روز افزایش یافت. تولید روزانه گاز در زمستان همان سال نیز به یک میلیارد و ۱۱۷ میلیون مترمکعب رسید که بالاتر از رکورد یک میلیارد و ۱۰۵ میلیون مترمکعبی سال ۱۴۰۳ بود.

سوخت‌رسانی در شرایط دشوار

در بخش پالایش و توزیع فرآورده‌های نفتی نیز صنعت نفت با افزایش مصرف و آسیب به بخشی از زیرساخت‌ها مواجه بود، اما متوسط تولید بنزین در سطح ۱۱۰ میلیون لیتر در روز حفظ شد.

تولید روزانه بنزین سه میلیون لیتر و نفت‌گاز چهار میلیون لیتر نسبت به ابتدای دولت افزایش پیدا کرد. همچنین از شهریور ۱۴۰۴ واردات نفت‌گاز به صفر رسید و ذخیره نفت‌گاز نیروگاه‌ها در آبان همان سال به ۳.۴ میلیارد لیتر رسید.

در پالایشگاه‌ها نیز استفاده بیشتر از ظرفیت موجود باعث شد خوراک پالایشی چهار درصد افزایش پیدا کند و به ۲.۳۷ میلیون بشکه در روز برسد. اتصال شش نیروگاه به خطوط انتقال فرآورده نیز از دیگر اقدام‌های انجام‌شده برای پایدارتر شدن سوخت‌رسانی بود.

 ادامه صادرات نفت در کنار تأمین نیاز داخلی

با وجود شرایط جنگی، وزارت نفت تلاش کرد همزمان دو مأموریت را پیش ببرد؛ تأمین انرژی مورد نیاز داخل و استمرار صادرات نفت و وصول درآمدهای حاصل از آن.

در چنین شرایطی، حفظ جریان تولید، انتقال و توزیع انرژی اهمیت بیشتری پیدا کرد و بخشی از ظرفیت عملیاتی صنعت نفت برای مقابله با شرایط اضطراری و جلوگیری از اختلال در زنجیره تأمین به کار گرفته شد.

 رشد ظرفیت صنعت پتروشیمی

در صنعت پتروشیمی نیز بخشی از طرح‌های توسعه‌ای وارد مرحله بهره‌برداری شد. ظرفیت نصب‌شده این صنعت از مرز ۱۰۰ میلیون تن عبور کرد و به ۱۰۱.۴ میلیون تن در سال رسید.

در سال ۱۴۰۴ نیز هشت طرح پتروشیمی با مجموع ظرفیت سالانه ۴.۸۲ میلیون تن به بهره‌برداری رسید. تولید محصولات نهایی قابل فروش پتروشیمی در همین سال به ۴۴.۱ میلیون تن رسید که ارزش آن حدود ۲۲.۱ میلیارد دلار اعلام شده است.

همچنین صادرات محصولات پتروشیمی در این دوره ۱۱.۹ میلیارد دلار درآمد برای کشور به همراه داشت.

 بخشی از نتایج در سال‌های آینده مشخص می‌شود

کارنامه دو سال نخست دولت چهاردهم در صنعت نفت در شرایطی شکل گرفت که این صنعت علاوه بر تحریم‌های مستمر، با فشارهای ناشی از جنگ و آسیب به برخی زیرساخت‌ها نیز مواجه بود.

با وجود این شرایط، آمارهای تولید از افزایش ظرفیت نفت و گاز حکایت دارد و همزمان پروژه‌های بزرگی مانند فشارافزایی پارس جنوبی و توسعه میدان‌های نفتی و گازی در مسیر اجرا قرار گرفته‌اند.

در نهایت، بخشی از عملکرد این دوره در افزایش تولید و ظرفیت‌های واردشده به مدار قابل مشاهده است و بخش دیگری به پروژه‌هایی مربوط می‌شود که میزان موفقیت آنها به سرعت اجرای طرح‌ها و تبدیل سرمایه‌گذاری‌های انجام‌شده به ظرفیت واقعی تولید در سال‌های آینده بستگی خواهد داشت.