گام‌های کلیدی صنعت نفت در توسعه فناوری، ساخت داخل و تاب‌آوری

صنعت نفت ایران در دو سال گذشته با تمرکز بر توسعه فناوری‌های نوین، حمایت از تولید داخلی و ارتقای استانداردها، گام‌های مهمی در راستای بهبود زیرساخت‌ها و افزایش تاب‌آوری برداشته است. معاونت مهندسی، پژوهش و فناوری وزارت نفت با اجرای برنامه‌های گسترده‌ای نظیر اصلاح نظام فنی و اجرایی، تقویت سازوکارهای پدافند غیرعامل و هوشمندسازی زنجیره تأمین، تلاش کرده است زمینه را برای تحول این صنعت استراتژیک فراهم آورد.

به گزارش انرژی گویا، این معاونت با هدف شفاف‌سازی و یکپارچه‌سازی فرآیندهای فنی و قراردادی، اقدامات مهمی نظیر به‌روزرسانی فهارس بهای اختصاصی صنعت نفت، تدوین دستورالعمل‌های جدید برای ارزیابی مالی مناقصه‌ها و تعیین حق‌الزحمه پروژه‌های پژوهشی و فناورانه را اجرایی کرده است. همچنین، با تدوین و ابلاغ دستورالعمل‌هایی برای جبران آثار نوسانات نرخ ارز در قراردادهای ریالی، گام مؤثری در کاهش اختلافات و تسهیل اجرای پروژه‌ها برداشته شده است.

یکی از دستاوردهای شاخص این دوره، بازنگری و اجباری کردن ۱۵۵ استاندارد جدید در صنعت نفت است که به ارتقای کیفیت کالاها و تجهیزات و هماهنگی بیشتر در فرآیندهای فنی کمک کرده است. همچنین، در راستای تقویت توان تولید داخلی، فهرست اقلام دارای مشابه داخلی به‌روزرسانی شده و ممنوعیت خرید خارجی برای ۲۵۶ قلم کالا اعمال شده است. کتاب سازندگان منتخب صنعت نفت نیز به‌منظور توسعه صادرات کالا و خدمات فنی و مهندسی منتشر شده است.

در حوزه فناوری، سیاست «تولید بار اول» به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی وزارت نفت، در این دوره مورد تأکید قرار گرفته است. طی این مدت، ۳۲ پروژه تولید بار اول با ارزشی بالغ بر ۶۹۰ میلیون دلار بررسی و برای اخذ مجوز به معاونت علمی و فناوری ریاست‌جمهوری معرفی شده است. همچنین، ۹۶ قلم فناورانه راهبردی شناسایی و پروژه‌های مرتبط با آن‌ها در دست اقدام قرار گرفته است.

از سوی دیگر، تقویت پیوند میان صنعت نفت و دانشگاه‌ها نیز مورد توجه قرار گرفته و نقشه‌راه توسعه فناوری‌های اولویت‌دار تدوین و ابلاغ شده است. برگزاری دوره‌های آموزشی برای مدیران و کارشناسان صنعت، ایجاد کنسرسیوم‌های توسعه فناوری و همکاری با نخبگان از جمله اقدامات این بخش است. همچنین، برای حمایت مالی از شرکت‌های دانش‌بنیان، تسهیلاتی بالغ بر ۳ هزار و ۶۷۰ میلیارد تومان به ۱۴۱ شرکت فعال در این حوزه اختصاص یافته است.

در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، ظرفیت نیروگاه‌های خورشیدی در حال بهره‌برداری به ۶۷.۳ مگاوات رسیده و طرح‌هایی برای تأمین ۱۶۵ مگاوات دیگر در دست اجراست. همچنین، سامانه هوشمند مدیریت مصرف انرژی در ساختمان‌های وزارت نفت راه‌اندازی شده است.

این اقدامات نشان می‌دهد که وزارت نفت نه‌تنها بر حل مسائل جاری تمرکز داشته، بلکه با نگاهی راهبردی به اصلاح قواعد و تقویت زیرساخت‌ها، در مسیر ایجاد یک زیست‌بوم منسجم برای توسعه فناوری، افزایش تاب‌آوری و حمایت از تولید داخلی گام برداشته است. مسیری که می‌تواند آینده‌ای پایدارتر و فناورانه‌تر برای این صنعت رقم بزند.