بازسازی صنعت نفت؛ روایتی از ایستادگی در برابر بحران‌های جنگ تحمیلی سوم

صنعت نفت ایران بار دیگر توانمندی خود در مواجهه با بحران‌های بزرگ را به نمایش گذاشت. آسیب‌های جدی واردشده به زیرساخت‌های نفت، گاز و پتروشیمی کشور طی جنگ تحمیلی سوم، چالشی عظیم برای این صنعت ایجاد کرد. بر اساس اعلام مسئولان وزارت نفت، حدود ۲۳۰ میلیون مترمکعب در روز از ظرفیت تولید گاز کشور در جریان این جنگ از چرخه خارج شد. با این حال، صنعت نفت توانست با حفظ تولید، تداوم صادرات و سوخت‌رسانی، عملیات بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده را به‌سرعت آغاز کند و ظرفیت‌های ازدست‌رفته را به چرخه بازگرداند.

به گزارش انرژی گویا، از همان روزهای نخست جنگ، صنعت نفت نه‌تنها منتظر پایان درگیری‌ها نماند، بلکه به‌طور هم‌زمان عملیات مهار حادثه، ایمن‌سازی تأسیسات، حفظ تولید و طراحی مسیر بازگشت واحدهای آسیب‌دیده را آغاز کرد. وزیر نفت، محسن پاک‌نژاد، اعلام کرد که تولید نفت خام طی روزهای جنگ کاهش نداشت و صادرات نفت نیز به‌صورت مطلوب ادامه یافت. وی تأکید کرد که در حوزه‌های بالادست، میان‌دست و پایین‌دست، چالش‌ها به‌خوبی مدیریت شد و هیچ وقفه‌ای در خدمت‌رسانی صنعت نفت به مردم ایجاد نشد.

در جریان بازسازی، یکی از مهم‌ترین اقدامات در منطقه عسلویه صورت گرفت، جایی که چهار پالایشگاه گازی آسیب‌دیده باید پیش از آغاز فصل سرد سال به چرخه تولید بازمی‌گشتند. بر اساس گزارش‌ها، از ظرفیت ازدست‌رفته تولید گاز، حدود ۹۵ میلیون مترمکعب در روز در شهریورماه به چرخه بازگشت. این بازگشت مرهون تلاش‌های شبانه‌روزی برای آواربرداری، استفاده از ظرفیت پالایشگاه‌های سالم، تعریف پروژه‌های بازسازی و به‌کارگیری پیمانکاران و سازندگان داخلی بود. تورج دهقانی، مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس، اعلام کرد که بازسازی این پالایشگاه‌ها با سرعت و بهره‌گیری از تجربه‌های گذشته در حال انجام است.

بازسازی تأسیسات آسیب‌دیده تنها محدود به بخش گاز نبود. در تهران، تأسیسات ذخیره‌سازی و بارگیری سوخت نیز دچار آسیب‌های جدی شدند. محمدصادق عظیمی‌فر، مدیرعامل شرکت ملی پالایش و پخش فرآورده‌های نفتی ایران، با اشاره به اتصال مجدد فرودگاه‌ها و نیروگاه‌ها به خطوط انتقال سوخت و تعمیر مخازن آسیب‌دیده، تأکید کرد که جریان سوخت‌رسانی پایدار در نیمه شمالی کشور و پایتخت بدون وقفه ادامه داشته است.

در حوزه پتروشیمی نیز، مجتمع‌های آسیب‌دیده وارد مرحله بازسازی شدند. امید شاکری، مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی، از تشکیل کارگروه مشترک برای تدوین بسته حمایتی ویژه بازسازی واحدهای پتروشیمی خبر داد. وی اظهار داشت که وزارت نفت بر رفع سریع موانع اجرایی و تأمین مالی واحدهای آسیب‌دیده تأکید دارد. این رویکرد نشان می‌دهد که بازسازی تنها به معنای تعمیر تجهیزات نیست، بلکه فرصتی برای ارتقای تاب‌آوری و استفاده از فناوری‌های نوین است.

در نهایت، صنعت نفت ایران با بهره‌گیری از ظرفیت داخلی، همکاری گسترده میان شرکت‌های زیرمجموعه و حمایت دولت و مجلس، توانسته است هم‌زمان با حفظ تولید و خدمت‌رسانی به مردم، پروژه‌های بازسازی را پیش ببرد. این تلاش‌ها می‌تواند نه‌تنها به احیای کامل ظرفیت‌های ازدست‌رفته منجر شود، بلکه زمینه‌ساز ارتقای قابلیت اطمینان و آمادگی بیشتر صنعت نفت در برابر چالش‌های آینده باشد.