هشدار درباره مطالبات پتروشیمی خراسان؛ سرمایه در گردش شرکت در انتظار پرداخت دولت

پتروشیمی خراسان بیش از ۶ هزار میلیارد تومان بابت فروش اوره حمایتی کشاورزی از دولت طلب دارد؛ مطالباتی که بخش قابل توجهی از سرمایه در گردش این شرکت را درگیر کرده و می‌تواند تأمین هزینه‌های جاری، نوسازی تجهیزات و اجرای طرح‌های توسعه‌ای مجتمع را تحت تأثیر قرار دهد.

به گزارش انرژی گویا، انباشت مطالبات اوره حمایتی به یکی از چالش‌های مالی پتروشیمی خراسان تبدیل شده است؛ شرکتی که به عنوان یکی از تولیدکنندگان مهم اوره در شرق کشور، سال‌هاست بخشی از مطالبات خود بابت عرضه اوره مورد حمایت دولت را دریافت نکرده است.

بر اساس اطلاعات مطرح‌شده، مجموع مطالبات پتروشیمی خراسان بابت فروش اوره کشاورزی از ۶ هزار میلیارد تومان عبور کرده است. از این میزان، حدود ۴.۱ هزار میلیارد تومان مربوط به مطالبات قطعی و حسابرسی‌شده تا پایان سال ۱۴۰۴ و حدود ۲ هزار میلیارد تومان نیز مربوط به مطالبات حسابرسی‌نشده است.

حبس سرمایه پتروشیمی خراسان در مطالبات دولتی

تداوم تأخیر در پرداخت مطالبات، منابع قابل توجهی از سرمایه در گردش پتروشیمی خراسان را درگیر کرده است؛ منابعی که در صورت وصول می‌توانست برای تأمین هزینه‌های جاری، خرید مواد اولیه، تعمیرات، نوسازی تجهیزات و توسعه ظرفیت تولید مورد استفاده قرار گیرد.

در سازوکار فعلی فروش اوره حمایتی، بخشی از بهای محصول به صورت نقدی دریافت می‌شود و بخش دیگر باید از سوی دولت پرداخت شود. تأخیر در پرداخت سهم دولت باعث شده بخشی از منابع مالی شرکت به شکل مطالبات انباشته باقی بماند.

این شرایط در صورت تداوم می‌تواند توان مالی شرکت برای حفظ ظرفیت تولید و اجرای برنامه‌های توسعه‌ای را کاهش دهد.

مطالبات پتروشیمی خراسان و منافع بازنشستگان

پتروشیمی خراسان از طریق گروه تاپیکو با مجموعه شستا و سازمان تأمین اجتماعی ارتباط سهامداری دارد. به همین دلیل، عملکرد مالی و جریان نقدی این شرکت تنها به خود مجتمع محدود نمی‌شود و می‌تواند بر منافع سهامداران نیز اثرگذار باشد.

عدم وصول به موقع مطالبات ممکن است توان شرکت برای تبدیل سود شناسایی‌شده به جریان نقدی و پرداخت سود به سهامداران را کاهش دهد. از این منظر، تأخیر در پرداخت مطالبات اوره حمایتی می‌تواند آثار خود را در زنجیره سهامداری نیز نشان دهد.

طرح‌های توسعه پتروشیمی خراسان در انتظار منابع مالی

یکی دیگر از نگرانی‌ها، تأثیر انباشت مطالبات بر برنامه‌های توسعه‌ای پتروشیمی خراسان است.

کاهش نقدینگی می‌تواند روند نوسازی تجهیزات، اجرای طرح‌های توسعه و افزایش ظرفیت تولید را با کندی مواجه کند. این مسئله در بلندمدت می‌تواند بر اشتغال، سرمایه‌گذاری و ایجاد ارزش افزوده در منطقه نیز اثرگذار باشد.

با توجه به نقش پتروشیمی خراسان در تولید و اقتصاد منطقه، تعیین تکلیف مطالبات و ایجاد سازوکار مناسب برای تأمین مالی طرح‌های توسعه‌ای این مجتمع اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

ضرورت شفافیت در توزیع اوره حمایتی

در کنار موضوع مطالبات تولیدکننده، نحوه توزیع اوره حمایتی نیز از مسائل مهم این زنجیره است.

شفافیت از مرحله تولید تا رسیدن کود به مصرف‌کننده نهایی می‌تواند به مشخص شدن میزان اثربخشی یارانه و جلوگیری از ایجاد رانت و انحراف منابع کمک کند. در چنین شرایطی، باید مشخص باشد حمایت دولت با چه سازوکاری به کشاورزان واقعی می‌رسد.

چه راهکارهایی برای مطالبات اوره پیشنهاد شده است؟

برای حل مشکل مطالبات پتروشیمی خراسان، چند راهکار مطرح شده است. یکی از این راهکارها، تسویه سریع مطالبات بیش از ۶ هزار میلیارد تومانی شرکت است. در صورت محدودیت منابع نقدی دولت، روش‌هایی مانند تهاتر شفاف نیز می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد.

بازنگری در شیوه پرداخت یارانه اوره نیز از دیگر پیشنهادهاست. در این مدل، به جای اینکه بار مالی حمایت دولت مستقیماً بر دوش تولیدکننده قرار گیرد، یارانه می‌تواند به مصرف‌کننده نهایی یعنی کشاورز اختصاص پیدا کند.

همچنین منطقی‌سازی سهمیه مصرف اوره بر اساس نیاز واقعی محصولات و شرایط خاک و افزایش شفافیت معاملات از طریق عرضه اوره در بورس کالا، از دیگر راهکارهای مطرح‌شده برای اصلاح این زنجیره است.

در نهایت، مطالبات بیش از ۶ هزار میلیارد تومانی پتروشیمی خراسان تنها یک عدد در صورت‌های مالی شرکت نیست، بلکه بخشی از سرمایه در گردش یک واحد تولیدی بزرگ محسوب می‌شود. تعیین تکلیف این منابع و اصلاح سازوکار پرداخت بهای اوره حمایتی می‌تواند به تقویت نقدینگی، حفظ ظرفیت تولید و اجرای برنامه‌های توسعه‌ای این مجتمع کمک کند.